PDF PDF Print

Bonum commune: niemand leeft voor zichzelf



Mensen vormen het uitgangspunt van het katholiek sociaal denken over de samenleving. Dat uitgangspunt lijkt niet zo bijzonder. Ook andere levensovertuigingen of politieke overtuigingen kunnen dat zeggen. Toch is er een verschil.

 

Het katholiek sociaal denken ziet mensen niet als losstaande individuen, maar als personen die op allerlei manieren met elkaar verbonden zijn. Dat betekent dat een gemeenschap niet tot bloei kan komen, als personen niet tot bloei kunnen komen. Maar ook dat personen niet tot bloei kunnen komen ten koste van de gemeenschap. We zullen oog moeten hebben voor het kleine, en persoonlijke, als we willen dat er iets goeds gaat opbloeien.

 

Welke voorwaarden zijn er nodig om personen en gemeenschappen te laten bloeien? Dat zal in iedere tijd en omstandigheid anders zijn. Soms gaat het om hele praktische zaken zoals voeding, huisvesting, werk en onderwijs. En andere keer om vrijheid van godsdienst, van meningsuiting en een recht op organisatie. Paus Johannes XXIII (1958-1963) heeft geprobeerd de belangrijkste voorwaarden voor het algemeen welzijn, de bonum commune, samen te vatten in zijn rondzendbrief Pacem in Terris (1963).

 

Misschien wel een van de grootste uitdagingen in het denken over de samenleving is dat iedere definitie van een samenleving een bepaalde groep uitsluit. Het katholiek sociaal denken is zich van deze dynamiek bewust en komt met een radicaal antwoord. Een samenleving waarin voor bepaalde mensen geen plaats lijkt te zijn, is onvolmaakt, incompleet, en dus geen goede samenleving.

 

Wat staat ons, mensen van goede wil, nu te doen?

 

Het evangelie vertelt hoe de Zoon van God, Jezus Christus, zich begeeft onder de mensen die uitgesloten worden en onzichtbaar zijn. Keer op keer herstelt Jezus de waardigheid van een persoon en plaats hem of haar weer midden in de gemeenschap. In onze tijd betekent dit dat ook wij geroepen zijn om ons te verzetten tegen uitsluiting van wie dan ook. Als we dat doen, leggen we de bouwstenen voor een bonum commune, het goede samenleven.

 


Lees verder:

 

VKMO - Katholiek Netwerk | Walpoort 12 | 5211 DK | ’s-Hertogenbosch | 073 6134140 | E-mail