PDF PDF Print

Grassroots agenda voor sociale gerechtigheid

Op 25 maart 2013 organiseerde het Universitair Centrum Sint Ignatius, Antwerpen (UCSIA) een doctoraal seminar met de Ierse missionaris Donal Dorr. Dorr is de schrijver van het toonaangevende boek ‘Option for the Poor’ uit 1983. Het boek kent vele herdrukken en onlangs verscheen een geheel herziene versie, getiteld: ‘Option for the Poor and for the Earth’ (2012). Opvallend hierin is zijn grote aandacht hét ecologische vraagstuk.

 

Voordat Dorr begon met het schrijven over de katholiek sociale traditie was hij jarenlang werkzaam in Afrika. Kenmerkend voor zijn methode is dan ook dat hij de praktijk scherp voor ogen heeft als hij over theorie schrijft. Volgens hem ontwikkelt een goede theologie zich dan ook van ‘beneden naar boven’:

 

“During this time perhaps 70% of the theologian’s time and energy would be given to ‘work on the ground’ and only perhaps 30% to academic work.

 

Juist theologen die zich in willen zetten voor sociale rechtvaardigheid moeten leren luisteren naar de ervaringen van de armen. Dit grassroots perspectief is van onschatbare waarde voor de verdere ontwikkeling van de sociale theologie.

 

Het Christendom moet volgens Dorr niet alleen zeggen wat niet deugt, ze moet ook met geloofwaardige alternatieven komen. Dorr wees hierbij op de laatste encycliek van paus Benedictus XVI, Caritas in Veritate, waarin de door het door de Focolare-gemeenschap ontwikkelde model van de ‘economie van de gemeenschap’ als alternatief werd gepresenteerd.

 

Op meer theoretisch terrein verwacht Dorr veel van de doorbraak van het mensenrechtendiscours in het katholiek sociaal denken, welke werd ingezet door de encycliek Pacem in Terris (1963). Hij waarschuwt daarbij voor een te  grote nadruk op rechten welke afdoet aan ons besef van gemeenschappelijkheid, onze wederzijdse verantwoordelijkheden en verplichtingen tegenover anderen en de aarde.

 

Daarom stelt Dorr voor om de mensenrechtendiscussie in het katholiek sociaal denken te verbreden met de inbreng van Natuurrechts-denken. Hier lijkt hij op zijn wenken bediend te worden door de Internationale Theologencommissie die hierover een aantal jaren geleden een belangrijke studie presenteerde.

 

Hoe de ontwikkelingen verder ook zullen worden, het kan alleen maar als zij ingebed zijn in een spiritualiteit gekenmerkt door empathie, de waarde van ieder mens en de erkenning van onze eigen kwetsbaarheid. Dorr gaf hierbij zijn toehoorders als leestip mee het Jezusboek van de Spaanse auteur José Pagola.

VKMO - Katholiek Netwerk | Walpoort 12 | 5211 DK | ’s-Hertogenbosch | 073 6134140 | E-mail