VKMO - Katholiek Netwerk

Praktijk | De praktijk van Jaap Smit


Als voorzitter van het CNV ziet en hoort Jaap Smit veel werkgerelateerde verhalen van mensen uit de praktijk. Helaas is de realiteit vaak dat mensen niet het centrum en doel vormen binnen organisaties. Ontwikkeling wordt vaak bezien door een economisch gekleurde bril, met alle gevolgen van dien…   


Een goede bekende van mij werkt als verpleegkundig specialist in de GGZ. Een kei van een vakvrouw die in staat is om op basis van meer dan dertig jaar ervaring­ mensen met een zwaar psychisch probleem weer op weg te helpen en in vele gevallen weer een draaglijk bestaan op te bouwen. Zo iemand die je niet hoeft te vertellen wat zij moet doen en laten en die vanuit haar volle verantwoordelijkheid zich bewust is van kosten en effectiviteit.
Door de toegenomen marktwerking in de zorg raakte zij echter binnen de kortste keren haar enthousiasme geheel kwijt. Ze kreeg het gevoel terecht te zijn gekomen in een bureaucratische molen waarin elke autonomie was verdwenen.
Er verscheen een manager die niet teveel gekkigheid in de tent wenste, want dat zou niet passen bij de standaardprocedures. Ook ging de inrichting drastisch op de schop: alles moest volgens een strak protocol en elke spreekkamer diende een exacte kopie van de andere kamers te zijn. De menselijkheid was al snel verdwenen: er kwam een algeheel verbod om persoonlijke dingen in de vensterbank te zetten. Ook verschenen er nummers in plaats van namen op de deuren en er werd een administratie opgesteld waarbij iedere ‘professional’ van minuut tot minuut kon worden gevolgd.
Na korte tijd zat deze goede bekende van mij gefrustreerd en ziek thuis en zij was niet de enige. Na deze moeilijke periode ging ze aan de slag in een kleinschalige privépraktijk met een psychiater en een paar collega’s. Binnen de kortste keren liep die praktijk als een trein. Veel patiënten uit haar vorige werkkring meldden zich aan uit onvrede met de manier waarop zij behandeld werden.

Dit voorbeeld laat voor mij als geen ander zien dat mensen niet gebaat zijn bij georganiseerd wantrouwen. Iedere vorm van menselijkheid en ontwikkeling heeft hieronder te lijden. Willen we recht doen aan mensen dan moeten we de professional en de patiënt centraal stellen, niet de boekhouder. Dan moeten we stoppen met te veronderstellen dat elke patiënt een aansteller is en elke zorgverlener een onbegrensde hulpverlener is. Dan moeten we stoppen met managers aan te stellen die geen bal van de inhoud begrijpen en de bezieling binnen organisaties binnen no time om zeep helpen!